على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1188

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

چين ( cin ) ا خ . پ . مملكت وسيعى از آسيا كه مملكت آسمانى نيز ناميده مىشود و باصطلاح علماى جغرافى اين اسم اطلاق مىگردد بر مملكت چين و بر چين بقول خاص و كلية مملكت چين از ممالك وسيع عالم است و شامل مىشود بيشتر وسعت آسياى مركزى و مشرقى را و امتداد آن در ما بين 18 درجه و 51 درجه عرض شمالى و 69 درجه و 141 درجه طول شرقى مىباشد و حدود اين مملكت در طرف شمال رود آمور و كوه دااورى و كوه آلتائى و كوه آلاتاغ است كه جدا مىكند اين مملكت را از روسيهء آسيا و در مغرب كوههاى چيان خان و بلور كه آن را از تركستان جدا مىنمايد و در جنوب كوه هيمالايا كه آن را از هندوستان انگنيس و ملك بيرمان و ملك انام جدا مىسازد و در مشرق منتهى باوقيانوس كبير مىگردد يعنى بقسمتى از آن كه درياى چين و يا درياى زرد و يا درياى ژاپون مىگويند و طول اين مملكت از جنوب به مغرب و از شمال بمشرق تقريبا 500 ، 5 كيلومطر است و عرضش از شمال بجنوب 400 ، 3 كيلومطر و مساحت سطح آن متجاوز از 000 ، 000 ، 10 كيلومطر مربع و جمعيت آن تخمينا 455 مليون نفر است يعنى اين مساحت و جمعيت شامل مىشود چين بقول خاص و مانچورى و كره و مغولستان و بخاراى كوچك و چيان خانانلو و دزو گارى كه چيان خان‌پلو نيز گويند و تبت و بوتان و ايالات كالموك كه مغولستان خوخونور نيز گويند و مملكت جزاير ليتوكيئو و چين بقول خاص در جنوب شرقى اين مملكت واقع شده و ديوار بزرگ چين كه اكنون در بسيارى از جاها مخروبه است جدا مىكند آن را از طرف شمال از مانچورى و از مغولستان و در طرف مغرب بواسطهء حدود سياسى غير منظمى چين بقول خاص از چيان خان‌پلو و از چيان خانانلو و از مغولستان خوخونور و از تبت جدا مىگردد و در طرف جنوب متصل است به ملك بيرمان و ملك انام و مساحت سطح آن مساوى به 000 ، 478 ، 4 كيلومطر مربع و جمعيت وى زياده بر 400 مليون است و آبهائى كه باوقيانوس كبير مىريزند در جانب مشرق اين مملكت را مشروب مىنمايند . چين ( cin ) پ . ح م . چيندن . وا . درو و حصاد . چينا ( cin ) ص . پ . چيننده و فراهم آورنده . چينائيدن ( cin idan ) ف م . پ . فراهم آوردن و جمع كنانيدن . چين حمامه ( cin - ham me ) ا . پ . دارچينى . چين خانه ( cin - x ne ) ا . پ . انبار خانهء چين . چيندره ( cindare ) ا . پ . يك نوع چشمهء افسانه‌اى كه در آنجا هميشه سازها نواخته مىشود . چيندن ( cindan ) ف م . پ . چيدن . چينده ( cinde ) ا . پ . جمع شده و فراهم شده . چينوار ( cinv r ) ا . پ . راست و مستقيم . چينود ( cinud ) ا . پ . بلغت زند پل صراط . چينه ( cine ) ا . پ . دام و يا دانه‌اى كه بواسطهء آن مرغان در دام افتند . و گل و رز داده‌اى كه بدان ديوار كشند . و هر دانه و حبه‌اى و خرخشه . چينه دان ( cine - d n ) ا . پ . حوصلهء مرغان و جاغر و خجج و زاغر و زاغر . چينى ( cini ) ا . پ . مردم چين . و نباتى سفيد . و ظرف بسيار اعلاى نيم شفاف غذاخورى و جز آن كه از چين آورند . و ريشهء معرق كه چوب چينى نيز گويند . چينى ( cini ) ص . پ . منسوب به چين مانند دارچينى . چينى خانه ( cini - x ne ) ا . پ . جائى كه در آن ظروف چينى را نگاه دارند و اطاقى كه مزين از ظروف چينى باشد . چينى رشيدى ( cini - racidi ) ا . پ . نام قسمى از ظروف چينى . چينى سازى ( cini - s zi ) ا . پ . كارخانه‌اى كه در آن ظروف چينى مىسازند .